أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

313

قانون ( فارسى )

نباشد ، شب بيدارى نكشد ، از كار خسته نشده باشد ، گرسنه نمانده باشد و خشم بر او چيره نشده باشد ، زيرا همهء اين حالات و كردارها رنگ ادرار را به زرد مايل به سرخى درمىآورند . جماع آب ادرار را چرب مىكند . قى و استفراغ « 82 » رنگ و حالت ادرار را از وضع طبيعى خارج مىسازند . ادرار مورد معاينه نبايد زياد مانده باشد ، از اين نظر گفته‌اند ادرار شش ساعته را نبايد معاينه كرد ، زيرا علائمى كه مىتوان از آن بدست آورد ضعيف و زبون مىشوند . رنگ ادرار در چنين وضعى تغيير مىيابد ، كف آن از بين مىرود و تغيير مىيابد و يا غلظتش بيشتر مىشود . ولى من مىگويم : ادرار مورد معاينه حتى نبايد يك ساعت مانده باشد . طرز معاينهء ادرار : بايد همهء ادرار را در شيشهء فراخ ريخت . نبايد از آن چيزى كم شود و نبايد به همان حالتى كه بيرون آمده است معاينه شود ، بلكه معاينهء آن وقتى انجام گيرد كه كاملا در شيشه آرامش يافته است . شيشه را بايد در جائى گذاشت كه از تابش خورشيد و از تاثير باد محفوظ باشد تا گرمى و سردى بر آن اثر نگذارند . بايد آن‌قدر مهلت داد كه درد آن كاملا جدا شود « 83 » . منظور از جدا شدن درد آن مواد ته‌نشستى نيست كه در هر ادرار فورا رسوب مىنمايد ، بلكه غرض رسوبى است كه بعد از آرامش ادرار در شيشه به كلى ته‌نشين مىگردد . در معاينه نبايد آن‌قدر درنگ شود كه ادرار به پختگى بسيار زياد برسد . ظرف معاينه قبلا بايد شسته شود و بقاياى ادرار ديگرى در آن نباشد . ادرار خردسالان « 84 » در معاينه علائم كمترى نسبت به ادرار بزرگسالان نشان

--> ( 82 ) - در موارد مختلفى از جمله هنگام قى كردن كه در تعاقب آن هورمون آنتى - ديورتيك در بدن ترشح مىگردد ، مقدار ادرار كاهش مىيابد . ( 83 ) - در ادرار مانده مقدار بسيار كمى مواد سفيده‌اى و موسين ته‌نشين مىشود كه به صورت ذراتى در ته ظرف رسوب مىنمايد ، در ادرارهاى قليائى فسفات‌هاى آلكالن در حالات طبيعى نيز ته‌نشست مىكند . اكثر رسوبات ادرارى بايد از ديد پاتولوژيك ملاحظه شود . ( 84 ) - ميزان آب ورودى و خروجى در كودكان نسبت به وزن بدن‌شان خيلى بيشتر از اشخاص بالغ است و علت آن رشد بدن كودك است ، زيرا فعاليت متابوليكى بدن در چنين شرايطى زيادتر مىباشد و دفع مواد از ته زائد ناشى از متابوليسم از طريق كليه‌ها افزايش مىيابد . از طرف ديگر كليه‌هاى كودكان كمتر از كليه‌هاى اشخاص بالغ خاصيت تغليظ ادرار را دارد و -